Muziek
Claudio Monteverdi en Giacomo Carissimi
Concept, scenario en muzieksamenstelling
Serge van Veggel
wo 20 jun 2012 - zo 2 jun 2013
NRC Handelsblad
De Dolhuys Kermis: Ongehoord!
Stelt u zich eens voor: een rondleiding door de plaatselijke psychiatrische inrichting, waarbij u de patiënten mag bekijken en zelfs aanraken. U vergaapt zich, tegen betaling, aan uw medemens. Onvoorstelbaar? Van de 15e tot de 18e eeuw speelde dit zich werkelijk af in de zogenaamde dolhuizen, tijdens de jaarlijkse ‘Dolhuys Kermis’. OPERA2DAY brengt dit wonderbaarlijke historische fenomeen opnieuw tot leven in het voormalige NEBO-ziekenhuis aan de Scheveningseweg in Den Haag, waar het publiek een tocht kan maken langs een reeks ontroerende muzikale portretten. Rakende vocale muziek smelt samen met verrassend theater.
Nog niet zo heel lang geleden werd zo’n beetje alles wat buiten de toen wenselijke omgangsvormen viel, beschouwd als ‘gek’: van geesteszieken, epilepsiepatiënten, zwakzinnigen, oproerkraaiers, verslaafden tot aan dementerende bejaarden. Hun symptomen werden gezien als vormen van de ‘melancholie’, wat samenviel met waanzin.
Diezelfde melancholie inspireerde componisten als Monteverdi, Carissimi en Fontana tot zowel hun meest wonderschone, maar ook hun meest opmerkelijke composities. Meestal in de vorm van ‘lamenti’: klaagzangen met een ongekend dramatische en expressieve stijl. Vaak is de compositie geconstrueerd rondom een herhaald dalende baslijn, die de luisteraar in een melancholische stemming brengt.
In de Dolhuys Kermis voeren wij u letterlijk langs de mooiste en wonderbaarlijkste lamenti uit de decennia rondom 1600. Laat u meeslepen door de liefdesmelancholie in Monteverdi’s fabuleuze Lamento della ninfa. Zie hoe een geïsoleerde patiënt zich de gekluisterde koningin Mary Stuart in de dodencel waant op zeldzaam ontroerende muziek van Carissimi. Maar ontdek ook het humoristische Lamento dell’impotente en hoe in de keuken een jonge ‘Madre Ebrea’ (Hebreeuwse moeder) haar eigen kind wil opeten als in een postnatale depressie avant la lettre. We lichten de symptomen graag toe, gebaseerd op de laatste verrassende inzichten uit de 17e eeuw.
OPERA2DAY steekt de eeuwenoude operatraditie steeds in een hedendaags jasje. Voor de muzikale uitvoering van de Dolhuys Kermis werkt het gezelschap samen met de zangers van Vox Luminis, ‘an extremely impressive young vocal group’ volgens Early Music Review. Het ensemble, grotendeels in Den Haag opgeleid – maakt momenteel internationaal grote furore.
Haar meest recente CD werd onlangs uitgeroepen tot Record of the Year 2012 door het toonaangevende Britse muziektijdschrift Gramophone en sleepte een Diapason d’Or in de wacht sleepten. De zangers worden begeleid door het Barokensemble van OPERA2DAY. Daarnaast maakt een ensemble van acteurs onder leiding van René M. Broeders zijn opwachting. Het geheel staat muzikaal onder leiding van dirigent Hernán Schvartzman, en de regie is van artistiek leider van OPERA2DAY Serge van Veggel die ook het concept ontwikkelde en de voorstelling samenstelde.
De Muziek
– Lamento della ninfa Claudio Monteverdi
– Zefiro Torna Claudio Monteverdi
– Lamento della regina Maria Stuarda Giacomo Carissimi
– Lamento dell’impotente Fabrizio Fontana
– Lamento della Madre Ebrea Antonio Cesti
– De lamentatione Ieremiae Prophetae Anoniem (Gregoriaans)
– delen uit L’Humore musicale Orazio Vecchi
Een reeks uitverkochte voorstellingen. Een opname in een top vijf van beste voorstellingen in NRC Handelsblad. En veel geraakte reacties van bezoekers.
In de pers
Enthousiast publiek
Cast & Crew
Claudio Monteverdi en Giacomo Carissimi
Serge van Veggel
Artikel
Concept, samenstelling en regie Serge van Veggel
Co-regie René M. Broeders
Muzikale leiding Hernán Schvartzman
Scenografie
Herbert Janse (tentoonstelling, ontvangstruimte, Zefiro Torna en coaching team van scenografen)
Dymph Boss (Lamento della regina Maria Stuarda, Lamento della Ninfa)
Felipe González Cabezas (Lamento dell’impotente en Lamento della Madre Ebrea, badkamerscène Patrick)
Roelof Pothuis (Lamentatio Jeremiae Prophetae, machinekamer, aula)
Licht
Uri Rapaport
Kostuums
Joost van Wijmen
Teksten
René M. Broeders en Pim van Alten
Editie bladmuziek Vecchi en Fontana Luke Topin
Editie bladmuziek Carissimi Gordon J. Callon
Artikel
2013
Productieleiding
Alice Gubler, Tineke Verheij
Productieassistentie
Mieke van der Ven
2012
Productieleiding
Alice Gubler
Productieassistentie
Mieke van der Ven
Techniek
Detlev Timm
Marketing & Communicatie
Claire Reeves
Grafische vormgeving
Shilpi Ahmed-van der Pool
Educatie
Mieke van der Ven
Edities bladmuziek
Luke Topin (Vecchi en Fontana), Gordon J. Callon (Carissimi) en Michaela Riener (Cesti)
Registratie
Pawel Leskiewicz (audio), Rolf Versteegh en Rick Messemaker (video)
Met dank aan
Vestia/Ceres Projecten Tinka van Rood, Jaap Stollenwerk, Peggy Jansen (2012: Nils van der Vlist en Maarten Ditters)
Ad Hoc Dolf Smit en alle bewoners NEBO pand
Advies locatiekeuze Renee Jonker
Materialen licht Evelements, licht- en geluidsverhuur
Materialen tentoonstelling Museum van het Delta Psychiatrisch Centum in Poortugaal met bijzondere dank aan dhr. Panhuys
Kostuums productie Bo Mulder, Anita Remijn, Sakina Ouzahir, Nadia Ouzahir (Research:) Peter Haenen/Herlaarhof, Reinier van Arkelgroep, Vught
Vrijwilligers 2012
Nina Simons, Ninke Overbeek, Florian Oele, Lianne van Westrhenen, Bengt Kropmans, Peter Boss, Ton Weisenborn, Daan Hazendonk, Laurens van der Pool, Biene van Schouwenburg,
Liesbeth Mulder, Maurice Wiedenhof, Riette van Raamsdonk, Lia Laaper, Hanna Samson, Francine Videler, C.G. de Bruyn Ouboter, Nelly de Jong Barug, Cristiana Kat, Assaline Robbers, Rob Stinis, Marja Bakker, Alex Otto, Aad Bekink, Berenice Staiger, Marina Gijsbertse, Brigitte Hennequin, Margot Onnes, Esther Smit, Margriet Harmsen, Tonny Bekink, Coby van Wieringen.